Nieuwe verlichting bij flat in Arnhem: meer comfort voor bewoners, minder onnodig licht en energiezuiniger

Hoe vervang je verouderde verlichting in een woongebouw zonder onnodig herstelwerk? En hoe zorg je tegelijkertijd voor prettig licht, minder energieverbruik en minder lichthinder voor bewoners? In een flat van woningcorporatie Vivare in Arnhem pakte installatiebedrijf HagenLeeuwis deze vragen samen met Lightronics op. De oplossing: energiezuinige LED-armaturen, afgestemd op de verschillende ruimtes en het gebruik ervan.

De bestaande verlichting in de flat in Arnhem was verouderd. Het gebouw, dat vroeger werd gebruikt als serviceflat, heeft naast appartementen ook verschillende gemeenschappelijke ruimtes, waaronder een wasruimte en een recreatiezaal. Voor installateur HagenLeeuwis, dat het project in opdracht van woningcorporatie Vivare uitvoerde, was de vervanging een goed moment om ook de verlichting te verduurzamen. “Daarom hebben we gekozen voor LED-verlichting en slimme lichtoplossingen”, vertelt Wesley Baltus, projectleider van HagenLeeuwis.

Nieuwe armaturen, zonder onnodig herstelwerk

Bij het vervangen van verlichting in bestaande woongebouwen is niet alleen de lichtkwaliteit belangrijk. HagenLeeuwis keek samen met Lightronics naar armaturen die zo goed mogelijk aansloten op de bestaande verlichting. Voor de gangen viel de keuze op de TPB. Dit vierkante opbouwarmatuur heeft ongeveer dezelfde vorm en afmetingen als de oorspronkelijke armaturen. Baltus: “Je probeert te voorkomen dat je na het vervangen van een armatuur ook nog moet schilderen of herstelwerk moet uitvoeren. Als er bijvoorbeeld een groot rond armatuur heeft gehangen en je plaatst een veel kleiner vierkant model terug, dan blijf je dat zien. Met de TPB konden we de bestaande vorm goed behouden.”

Ook het gemak van de montage speelde mee. “In oudere woongebouwen is niet altijd randaarde aanwezig. Dat beperkt de keuze voor nieuwe armaturen. De TPB is geleverd in veiligheidsklasse II en dat betekent dat het armatuur dubbel geïsoleerd is. Daardoor heb je randaarde niet nodig en dat is bij dit soort gebouwen een voordeel.”

Licht dat meebeweegt met bewoners

Voorafgaand aan de werkzaamheden voerde HagenLeeuwis een proef uit in één gang. De gekozen TPB-armaturen bevielen goed, zeker in combinatie met Comfort Light in de gangen. Deze oplossing past de lichtsterkte aan op basis van beweging. Wanneer iemand de gang in loopt, gaat de verlichting naar 100%. Is er geen beweging, dan dimt het licht terug naar 20%. Baltus: “Het licht loopt als het ware met je mee. Zodra een bewoner de gang in komt, gaat de verlichting feller branden. Daarna dimt het licht weer terug. Zo is de gang niet voortdurend op volle sterkte verlicht, terwijl je als bewoner ook niet een donkere gang in hoeft te lopen.”

Ook in bergingen en wasruimte licht op het juiste moment

In centrale ruimtes zijn PGA-armaturen geïnstalleerd, voorzien van het draadloze lichtregelsysteem SmartScan. Daarbij kunnen armaturen met elkaar communiceren en samenwerken. Zodra één armatuur beweging detecteert, schakelen ook de gekoppelde armaturen in. Zo wordt een hele ruimte in één keer goed verlicht. “Voorheen ging de verlichting in de wasruimte bijvoorbeeld aan met een schakelaar”, vertelt Baltus. “Als een bewoner vergat om de schakelaar uit te zetten, bleef de verlichting gewoon branden. Met de nieuwe oplossing wordt de verlichting automatisch geregeld op basis van beweging. Als iemand binnenkomt, wil je dat de hele ruimte goed verlicht is. Het maakt niet uit bij welk armatuur je binnenkomt: de gekoppelde verlichting schakelt mee zodat je nooit in het donker staat.”

Lichthinder voorkomen

Ook aan de buitenzijde van het gebouw is de verlichting vernieuwd. Onder de balkons zijn A2-armaturen geplaatst. Deze slagvaste armaturen vervangen de oude conventionele verlichting en zijn voorzien van LED-techniek en een schemerschakelaar.

Voor de terreinverlichting viel de keus op PRUNUS A2-armaturen. “Vroeger hadden sommige bewoners op de laagste etages last van licht dat rechtstreeks naar binnen scheen”, vertelt Baltus. “Om dat tegen te gaan, waren sommige armaturen provisorisch afgeplakt met tape. We wilden wel de bestaande lichtmasten behouden en daarom is een aantal armaturen voorzien van een afscherming. De nieuwe armaturen schakelen in op basis van een schemerschakelaar. Zo wordt het terrein verlicht wanneer dat nodig is, zonder lichthinder voor bewoners.”

Samen per ruimte de juiste keuzes maken

Baltus kijkt terug op een geslaagd project. “Lightronics heeft een breed assortiment armaturen, zowel binnen als buiten. Je kunt per ruimte kijken welke vorm, lichtsterkte en uitvoering het beste past. Voordat we de definitieve order plaatsen, zijn we samen door het gebouw gelopen om de keuzes te controleren. Dat is prettig, want je wilt niet alleen dat de verlichting technisch klopt, maar ook past bij het gebruik van de ruimte. De nieuwe LED-verlichting sluit beter aan bij het dagelijkse gebruik. Bewoners hebben licht op de momenten dat zij dat nodig hebben, terwijl slimme lichtregeling helpt om onnodig energieverbruik te beperken.”