Energiezuinig verlichten met oog voor de natuur: waarom Dronten kiest voor BRISA met Tunable White
Hoe verlicht je drukke fietsroutes zonder onnodige lichthinder voor de natuur? Vooral op fietspaden die door bos- en groengebieden lopen, wilde de gemeente Dronten de balans vinden tussen verkeersveiligheid, energiebesparing en bescherming van flora en fauna. Met de BRISA-armaturen van Lightronics, voorzien van Tunable White, wordt de lichtkleur automatisch aangepast aan het moment van de nacht. De verlichting schakelt daarbij automatisch naar een warmere lichtkleur. Zo blijven fietsroutes verlicht, terwijl de impact op de natuur kleiner wordt.
Verkeersveiligheid en bescherming van de natuur
Vooral langs hoofdfietsroutes die door bos- en groengebieden lopen, zocht de gemeente naar een manier om verkeersveiligheid en natuur beter met elkaar in balans te brengen. In de avonduren en vroege ochtend is goed zicht belangrijk voor fietsers. Later op de avond neemt de verkeersintensiteit af.
“Voor de verkeersveiligheid is wit licht het beste”, zegt Mike Vierhuis, beheerder openbare verlichting bij de gemeente Dronten. “Maar voor de natuur wil je juist warmer licht. Vanuit onze gemeentelijke waarden vinden we duurzaamheid en natuur belangrijk. We zochten daarom een armatuur dat verschillende lichtkleuren kan toepassen voor plekken waar natuur en verlichting elkaar kruisen. Zo kun je de verlichting afstemmen op het moment van de nacht.”
“Voor verkeersveiligheid is wit licht het beste wat er is. Maar voor de natuur wil je juist warmer licht.”
Van pilot naar praktijk
Dronten maakt gebruik van het LED2WELL-platform van Lightronics, een systeem met slimme lichtoplossingen voor de openbare ruimte. Binnen dit platform kan gekozen worden voor LED2WELL Flex, waarmee Tunable White mogelijk is. De lichtkleur verandert daarbij automatisch mee met het ingestelde dimregime: wanneer de verlichting dimt, wordt ook de lichtkleur warmer.
Voordat de gemeente besloot Tunable White breder toe te passen, werd de techniek eerst in een pilot getest. Die ervaringen waren positief, vertelt Vierhuis. “Op andere locaties hebben we ook al verlichting met een kleurtemperatuur 2700 Kelvin toegepast. Voor de meeste mensen is het verschil met 3000 Kelvin nauwelijks zichtbaar maar als je daarmee wel de impact op de natuur kunt verkleinen, is dat een mooie stap.”
Inmiddels zijn zeventig BRISA-armaturen met Tunable White geplaatst langs hoofdfietsroutes in Dronten en Biddinghuizen. Naast de slimme techniek sprak ook het rustige ontwerp van de BRISA de gemeente aan. “We zochten een armatuur met een strakke uitstraling. De BRISA is een bewezen product dat technisch doet wat het moet doen.”
Hoe werkt Tunable White?
Tijdens de drukke avonduren en vroege ochtend is goed zicht belangrijk. Daarom branden de BRISA-armaturen in Dronten aan het begin van de avond met een kleurtemperatuur van 3000 Kelvin (warm wit). Rond 22.00 uur, als het rustiger is op straat, schakelt het dimregime de verlichting terug naar 70% en verandert tegelijkertijd de lichtkleur naar 2700 Kelvin (extra warm wit).
Vanaf middernacht dimmen de armaturen naar 50% en verandert de lichtkleur naar 2200 Kelvin (kaarslicht). Dit warme, bijna oranje licht is vriendelijker voor flora en fauna dan wit licht. In de vroege ochtend schakelen zowel de lichtsterkte als de kleurtemperatuur automatisch weer terug naar 100% en 3000 Kelvin. Doordat lichtsterkte en kleurtemperatuur gelijktijdig veranderen, ontstaat steeds een goede balans tussen verkeersveiligheid, energiebesparing en bescherming van flora en fauna.
Energie besparen
Ook het energieverbruik is flink lager, vertelt Vierhuis. “De oude conventionele armaturen verbruikten 24 watt en brandden de hele nacht op hetzelfde vermogen. De nieuwe BRISA-armaturen gebruiken slechts 10,5 watt en dimmen automatisch. De LED-armaturen zijn dus ruim 50% zuiniger en dankzij het dimregime besparen we nog eens 28%.”
“Op locaties waar groen en verlichting elkaar kruisen biedt Tunable White duidelijk meerwaarde.”
