LCA, MKI en EPD: wat betekenen deze termen voor verlichting?
Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol bij de keuze voor openbare verlichting. Bij aanbestedingen komen daarom steeds vaker termen als LCA, MKI en EPD voorbij. Maar wat betekenen deze begrippen precies? En wat zeggen ze nu echt over de milieu-impact van een armatuur?
LCA voor verlichting: wat is een levenscyclusanalyse?
LCA staat voor Life Cycle Assessment, oftewel levenscyclusanalyse. Een LCA brengt de milieueffecten van een product gedurende de hele levenscyclus in kaart. Bij een armatuur kijken we daarbij naar zaken als: waar komen de grondstoffen vandaan? Hoeveel energie is nodig om het armatuur te produceren? Hoe wordt het product vervoerd? Wat gebeurt er tijdens de gebruiksfase? En kan het armatuur aan het einde van zijn levensduur worden hergebruikt of gerecycled?
Daarbij wordt gekeken naar concrete onderdelen en processen. Denk aan het aluminium, de elektronica en kunststof in een armatuur, maar ook aan transport, energieverbruik tijdens de gebruiksfase en de verwerking aan het einde van de levensduur. Zo ontstaat een beeld van de milieu-impact van een armatuur gedurende de verschillende fases van zijn levenscyclus.
Wat is MKI en wat zegt het over verlichting?
Een LCA levert veel verschillende gegevens op. Om die gegevens overzichtelijker te maken, wordt de Milieu Kosten Indicator (MKI) gebruikt. De MKI vertaalt verschillende milieueffecten naar een bedrag in euro’s. Dit bedrag staat voor de maatschappelijke milieukosten die samenhangen met de milieu-impact van een product. Hoe lager de MKI, hoe lager de milieu-impact.
EPD voor verlichting: wat is een Environmental Product Declaration?
EPD staat voor Environmental Product Declaration. Dit is een gestandaardiseerd document waarin de milieuprestaties van een product zijn vastgelegd. De gegevens in een EPD zijn gebaseerd op een LCA en worden onafhankelijk gecontroleerd voordat ze gepubliceerd mogen worden. Een EPD geeft klanten, adviseurs en opdrachtgevers vertrouwen dat de gepresenteerde milieucijfers betrouwbaar en vergelijkbaar zijn.
De EPD is een samenvatting van een LCA maar is veel algemener opgezet.
Wat is het verschil tussen LCA, MKI en EPD?
Daarmee komen we bij een belangrijk punt: LCA, MKI en EPD zijn geen drie losse manieren om hetzelfde te meten. LCA is de analyse. MKI is een manier om de uitkomsten daarvan samen te vatten in één getal. EPD is een gestandaardiseerde productverklaring op basis van onder meer LCA-data.
De uitdaging is dat de uitkomsten alleen goed met elkaar te vergelijken zijn als dezelfde uitgangspunten en rekenmethoden worden gebruikt. Daar wordt in de verlichtingsbranche dan ook volop aan gewerkt. Hoe beter de uitgangspunten en gegevens op elkaar aansluiten, hoe beter opdrachtgevers en leveranciers verschillende oplossingen met elkaar kunnen vergelijken en onderbouwde keuzes kunnen maken.
Voor opdrachtgevers betekent dit dat het belangrijk is om bij een aanbesteding goed vast te leggen welke gegevens en uitgangspunten worden gevraagd. Zo kunnen oplossingen op een zo eerlijk mogelijke manier met elkaar worden vergeleken.
Waarom is ook de gebruiksfase belangrijk bij de milieu-impact van verlichting?
Duurzaamheid gaat bovendien verder dan de productie van een armatuur. Bij verlichting is juist de gebruiksfase belangrijk. Een armatuur kan bijvoorbeeld tijdens de productie een lage milieu-impact hebben, maar tijdens twintig jaar gebruik relatief veel energie verbruiken. Een armatuur met een iets hogere impact in de productiefase kan daardoor over de hele levensduur anders uitkomen. Het energieverbruik gedurende die periode is daarmee een belangrijk onderdeel van de totale milieu-impact.
Ook de levensduur speelt mee: een armatuur dat lang meegaat, hoeft minder snel te worden vervangen. Aan het einde van de levensduur zijn hergebruik en recycling vervolgens relevante factoren.
Ook het ontwerp van een armatuur speelt een rol. Ook daar kijken we continu naar verbeteringen. Een voorbeeld daarvan is de BRISA Mini. Dit armatuur combineert de bewezen prestaties van de BRISA-familie met een compacte vormgeving. Zo ontstaat een armatuur met een lagere materiaalimpact, zonder in te leveren op de lichttechnische prestaties.
Milieu-impact van verlichting beter inzichtelijk
LCA, MKI en EPD helpen om de milieu-impact van verlichting beter inzichtelijk te maken. Tegelijkertijd is het, als armaturen vergeleken worden, belangrijk om te kijken naar de uitgangspunten achter de cijfers en naar de volledige levenscyclus van een product.