Iconische BERLAGE nu ook met LED

Het BERLAGE-armatuur en de karakteristieke mast roept bij veel inwoners van Den Haag nostalgische gevoelens op: dit ontwerp is al lange tijd een goede bekende in het Haagse straatbeeld. Om tegemoet te komen aan de vraag naar verduurzaming ontwikkelde Lightronics een LED-variant van het stijlicoon.

De karakteristieke mast met kegelvormig pendelarmatuur en rode laddersteun werd in 1925 ontworpen door Piet Zwart, de eerste tekenaar van het befaamde architectenbureau Berlage. Dit was in opdracht van het Gemeentelijk Energiebedrijf Den Haag, en het is dan ook in deze gemeente waar het BERLAGE-armatuur zo prominent in het straatbeeld prijkt.

Nieuwe techniek

Aan het ontwerp is in al die jaren niet veel veranderd, maar onder de kap ging de BERLAGE wel degelijk met zijn tijd mee. Zo werd rond 1990 overgegaan op het toen net geïntroduceerde QL-inductieverlichtingssysteem. Tien geleden werd een deel van de armaturen geschikt gemaakt voor CPO, een keramische metaalhalogeenlamp die met minder energie een hoger optisch rendement realiseert.

Energiedoelstellingen

Dave Andringa, beheerder Openbare Verlichting van de gemeente: “Veel van de huidige BERLAGE-masten zijn momenteel nog voorzien van een QL-lichtbron met een vermogen van 55 Watt. De armaturen die in de loop der jaren zijn voorzien van CPO-verlichting zijn 10 Watt zuiniger, maar deze lampen moeten elke 2 tot 3 jaar vervangen worden en zijn dus erg onderhoudsintensief. Uiteraard wil ook Den Haag voldoen aan de energiedoelstellingen in 2020. Vandaar dat we Lightronics hebben gevraagd of de BERLAGE niet duurzamer gemaakt kon worden.”

Juiste instelling

Lightronics ontwikkelde een LED-variant voor de BERLAGE die qua lichtbeeld minimaal afwijkt van de huidige verlichting. 3000K was een eis om in de buurt te komen van de warme, bijna gelige kleurtemperatuur van QL. “We hebben met de technici van Lightronics een teststraat opgezet”, vertelt Andringa. “Na afregelen kwamen we uit op een dimregime van 50%, oftewel 1900 lumen op een vermogen van 18 Watt. Daarmee besparen we 60-68% op energie, een geweldig resultaat gezien de omvang van het areaal, ongeveer 5500 armaturen in totaal. Bovendien hoeven de LED-units in theorie de komende 25 jaar niet vervangen te worden.”

1-op-1 vervanging

Een bijkomend voordeel van deze oplossing was bovendien dat de verlichting grotendeels 1-op-1 vervangen kon worden. “Waar dat niet mogelijk was, zoals in het Laakkwartier, hebben we een slag geslagen doordat er minder masten nodig waren. Hier was op sommige plaatsen de mastafstand slechts 13 meter, terwijl met LED 18 meter voldoet voor een gelijkmatig lichtbeeld”, verduidelijkt Andringa.

Standaard in het assortiment

De BERLAGE LED-variant die Lightronics samen met de dienst Openbare Verlichting van Den Haag ontwikkelde, is standaard opgenomen in het assortiment. De gemeente heeft inmiddels bijna 1000 armaturen vervangen. “Het plan is om zo’n 500 armaturen per jaar te verduurzamen”, verduidelijkt Andringa, “maar er wordt wel prioriteit aan gegeven. Als er extra financiële middelen vrijkomen, zoals ook in 2015 het geval was, dan kan het sneller gaan."